ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ
BİLİRKİŞİ HİZMETLERİ
Elektrik mühendisliği bilirkişi hizmetleri; konut ve iş yerlerindeki iç tesisattan orta ve yüksek gerilim tesislerine, trafo merkezlerinden enerji nakil hatlarına, güneş enerjisi santrallerinden otomasyon ve zayıf akım sistemlerine kadar geniş bir teknik alanı kapsamaktadır. Elektrik çarpması kaynaklı iş kazaları, elektrik kaynaklı yangınlar, ayıplı tesisat ve cihazlar, kaçak elektrik ve sayaç uyuşmazlıkları, gerilim dalgalanması nedeniyle oluşan cihaz hasarları ve enerji projelerinden doğan sözleşme ihtilafları çoğu zaman adli mercilere taşınmaktadır.
Bu tür uyuşmazlıklarda teknik konuların bilimsel esaslarla değerlendirilmesi, ölçüm ve hesapların incelenmesi, tesisatın yönetmelik ve standartlara uygunluğunun denetlenmesi ve kusur analizlerinin yapılması amacıyla elektrik mühendisliği alanında uzman bilirkişiler tarafından teknik raporlar hazırlanmaktadır. Hazırlanan raporlar; mahkemeler, Cumhuriyet Başsavcılıkları, sigorta şirketleri, kamu kurumları, enerji şirketleri, avukatlar ve gerçek kişiler tarafından teknik delil olarak kullanılmaktadır.
Elektrik Mühendisliği Kapsamında Sunulan Bilirkişilik Hizmetleri
Uzmanlık alanlarımız aşağıdaki elektrik mühendisliği disiplinlerini kapsamaktadır:
Elektrik Mühendisliği Alanında Görülen Adli Dava Türleri
Elektrik mühendisliği uzmanlık alanı; hukuk, ceza, iş hukuku, sigorta hukuku, ticaret hukuku, tüketici hukuku ve idare hukuku kapsamında çok sayıda teknik uyuşmazlığa konu olmaktadır. Bilirkişi incelemesi gerektiren başlıca dava ve soruşturma türleri şunlardır:
⚡ Elektrik Çarpması ve İş Kazaları
Şantiyelerde, fabrikalarda, trafo ve pano çalışmalarında, enerji nakil hatlarına temas sonucu meydana gelen elektrik çarpması kazalarında; tesisatın koruma düzenleri, topraklama ve kaçak akım rölesinin varlığı, enerji kesme ve kilitleme prosedürleri, yetkinlik ve eğitim durumu ile tarafların teknik kusur oranları değerlendirilmektedir.
🔥 Elektrik Kaynaklı Yangınlar
Kısa devre, aşırı yük, gevşek bağlantı, ark oluşumu ve hatalı koruma elemanı seçimi gibi nedenlerle çıkan yangınlarda; çıkış noktası, iletkenlerdeki ark ve erime izleri, sigorta ve şalter seçimleri ile tesisatın yönetmeliğe uygunluğu incelenerek yangının elektriksel kaynaklı olup olmadığı tespit edilmektedir.
🏠 Elektrik Tesisatı Ayıp ve Proje Uygunluğu
Konut, iş yeri, site ve endüstriyel yapılarda yapılan elektrik tesisatının onaylı projeye, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'ne ve ilgili standartlara uygunluğu; eksik ve ayıplı imalatlar, kablo kesitleri, pano düzenleri ve giderim bedelleri değerlendirilmektedir.
🛡️ Kaçak Akım, Topraklama ve Koruma Sistemleri
Topraklama direnci ölçümleri, eş potansiyel bağlantılar, kaçak akım koruma cihazlarının varlığı ve çalışırlığı ile koruma koordinasyonu incelenerek; can ve mal kaybına yol açan olaylarda koruma düzenlerindeki eksiklikler ve sorumluluk tespit edilmektedir.
🗼 Enerji Nakil Hatları ve Trafo Merkezleri
Enerji nakil hatlarının yapılara ve ağaçlara olan güvenlik mesafeleri, trafo merkezlerindeki arızalar ve patlamalar, hat altında kalan alanlarda oluşan zararlar ile OG/YG tesislerinin Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'ne uygunluğu incelenmektedir.
📟 Kaçak Elektrik ve Sayaç Uyuşmazlıkları
Kaçak ve usulsüz elektrik tespit tutanakları, sayaç müdahalesi iddiaları, tahakkuk edilen tüketim ve bedellerin hesaplanma yöntemi, kurulu güç ve kullanım süresi varsayımları ile fatura itirazları; ilgili EPDK mevzuatı çerçevesinde teknik ve hesap yönünden incelenmektedir.
☀️ Güneş Enerjisi (GES) ve Yenilenebilir Enerji Uyuşmazlıkları
Çatı ve arazi tipi güneş enerjisi santrallerinde taahhüt edilen üretim değerlerine ulaşılamaması, panel ve evirici arızaları, montaj ve kurulum kusurları, anahtar teslim sözleşme ihtilafları ve üretim kaybı hesapları değerlendirilmektedir.
📉 Kesinti ve Gerilim Dalgalanması Hasarları
Şebekedeki ani gerilim yükselmesi, nötr kopması, faz kayması ve plansız kesintiler nedeniyle elektronik cihazlarda, makinelerde ve üretimde oluşan hasarların nedeni, dağıtım şebekesi ile tüketici tesisatı arasındaki sorumluluk ayrımı ve zarar miktarı incelenmektedir.
🔌 Ayıplı Elektrikli Cihaz ve Ürün Davaları
Beyaz eşya, klima, elektronik cihaz, şarj ekipmanı ve endüstriyel elektrikli ürünlerde meydana gelen arızaların üretim veya tasarım kusurundan mı, kullanım hatasından mı yoksa tesisattan mı kaynaklandığı; garanti ve ürün güvenliği mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmektedir.
⚙️ Motor, Jeneratör ve Transformatör Arızaları
Elektrik motorlarında sargı yanması, jeneratör ve UPS arızaları, transformatör hasarları ve motor sürücü problemlerinde; arızanın aşırı yük, izolasyon bozulması, koruma eksikliği, bakımsızlık veya imalat kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılmaktadır.
🌩️ Yıldırım Düşmesi ve Paratoner Sistemleri
Yıldırım düşmesi sonucu yapılarda, tesislerde ve cihazlarda oluşan hasarlarda; dış ve iç yıldırımdan korunma sistemlerinin, aşırı gerilim koruma elemanlarının ve topraklamanın varlığı ile standartlara uygunluğu değerlendirilerek sigorta ve tazminat uyuşmazlıklarına teknik dayanak sağlanmaktadır.
📡 Zayıf Akım, Otomasyon ve Güvenlik Sistemleri
Yangın algılama ve ihbar, güvenlik kamerası, erişim kontrol, data ve otomasyon (PLC/SCADA) sistemlerinde sözleşmeye aykırı kurulum, çalışmama ve performans sorunları ile sistem arızalarının olaylara etkisi incelenmektedir.
BİLİRKİŞİ İNCELEMELERİNDE KULLANILAN TEKNİK YÖNTEMLER VE MEVZUAT
Elektrik mühendisliği bilirkişilik çalışmalarında; yerinde keşif, izolasyon direnci, topraklama direnci, kaçak akım ve döngü empedansı ölçümleri, termal kamera incelemesi, enerji kalitesi analizleri, proje ve uygulama karşılaştırmaları, koruma koordinasyonu hesapları, sayaç ve tüketim verilerinin değerlendirilmesi, fotoğraf ve video analizleri birlikte kullanılmaktadır. İncelemelerde başta 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili TS, EN ve IEC standartları dikkate alınmaktadır.